شناخت آناتومی گوش و درک ساختار پیچیده و عملکرد دقیق این عضو حسی، در زندگی روزمره اهمیت زیادی دارد. این شناخت به فرد کمک میکند که از گوش خود بهتر مراقبت کرده و از آن در برابر آسیبها و بیماریها محافظت کند. گوش انسان از سه بخش اصلی گوش خارجی، میانی و داخلی تشکیل شده است که هر کدام ساختار و عملکرد خاص خود را دارند. در ادامه به بررسی دقیق بخشهای مختلف گوش خواهیم پرداخت.
آناتومی گوش و فرآیند شنوایی
شنوایی یکی از حواس پنجگانه انسان است. این حس در واقع تمام فرایند تشخیص، پردازش و فهم صداها از محیط را در بر میگیرد. شنیدن به انسان اجازه میدهد که اجزای محیط اطراف خود را از صداهایشان بشناسد و از طریق صدا با دیگران ارتباط برقرار کند.
گوش اندام حسی انسان برای شنوایی و تشخیص صداهاست. این عضو به فرد در تشخیص نوع صدا و جهت آن کمک میکند. بهعلاوه گوشها نقش مهمی در حفظ تعادل و آگاهی محیطی فرد دارند. بنابراین شناخت آناتومی گوش و بخشهای مختلف آن میتواند به انسان در پیشگیری از بیماریها و مشکلات مربوط به آن کمک زیادی کند.
بررسی کامل آناتومی گوش انسان | چگونه می شنویم؟
همان گونه که اشاره شد، آناتومی گوش انسان از سه بخش اصلی تشکیل شده است؛ گوش داخلی، گوش میانی و گوش خارجی. هر کدام از این بخشها نقش خاص خود را در شنوایی ایفا و به انسان در تشخیص نوع صداها و جهت آنها کمک میکنند. در واقع صداها پس از ورود به گوش خارجی، با عبور از کانال گوش وارد گوش میانی میشوند و پرده گوش را میلرزانند.
این لرزش به سه استخوانچه گوش میانی منتقل میشود. این استخوانچهها صدا را تقویت و به حلزون گوش میرسانند. در داخل حلزون گوش، سلولهای مویی درون مایع اندولف قرار گرفتهاند. این سلولها در واقع گیرندههای حسی اصلی شنوایی هستند و پس از لرزش امواج را به سیگنالهای الکتریکی قابل فهم برای مغز تبدیل میکنند. در پایان عصب شنوایی صدا را به مغز منتقل میکند و مغز صدا را تشخیص میدهد.
بررسی سه بخش اصلی آناتومی گوش
همانطور که در بالا اشاره شد، در بررسی آناتومی گوش با سه بخش گوش داخلی، گوش میانی و گوش خارجی رو به رو می شویم. هر کدام از این بخشها در سیستم شنوایی و تبدیل صدا به سیگنالهای ارسالی به مغز نقش مشخصی را ایفا میکنند.
- گوش خارجی: گوش خارجی به بخشی از گوش گفته میشود که میتوان آن را دید. لاله گوش و مجرای گوش، دو بخش اصلی گوش خارجی هستند. لاله گوش امواج صوتی را از محیط جمعآوری و به کانال گوش هدایت میکند؛
- گوش میانی: در آناتومی گوش میانی یک فضای حفرهای پرشده از هوا و شامل سه استخوانچه با نامهای چکش، سندان و رکاب است. آنها ارتعاشات را تقویت میکنند و توسط پرده صماخ از گوش خارجی جدا میشوند. گوش میانی بهوسیله لوله استاش به پشت بینی و قسمت بالایی گلو متصل است. این لوله نازک در انتهای گلو باز و بسته میشود تا فشار هوا را در دو طرف پرده گوش یکسان نگهدارد و مایعات را تخلیه کند. یکسانبودن فشار در دو طرف پرده، برای ایجاد لرزش معمول در پرده گوش اهمیت دارد؛
- گوش داخلی: آناتومی گوش داخلی از چندین محفظه در هم تنیده پر از مایع تشکیل میشود. حلزون گوش، که یکی از مهمترین اجزای سیستم شنوایی است، در این بخش قرار گرفته است. لرزشها از طریق استخوانچههای گوش میانی به مایعات درون حلزون گوش منتقل و در آنها ارتعاش ایجاد میکنند. حسگرهای ظریفی که در حلزون گوش قرار گرفتهاند و به سلولهای مویی معروفند، ارتعاشات را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل و از طریق عصب شنوایی به مغز منتقل میکنند. یکی دیگر از این محفظهها، که هزارتوی دهلیزی نامیده میشود، در تعادل انسان نقش دارند. سلولهای این بخش حالت مایع را تشخیص میدهند و از طریق عصب دهلیزی به مغز ارسال میکنند و به فرد احساس تعادل میدهند.
نحوه عملکرد گوش برای شنیدن چگونه است؟
عملکرد گوش ما برای شنیدن صداها فوق العاده است و سیستم شنوایی انسان سیستم پیجیدهای محسوب میشود؛ اما نحوه عملکرد گوش برای شنیدن چگونه است؟ این عملکرد را میتوان بهطور ساده در چهار مرحله زیر توضیح داد.
- مرحله اول، ورود امواج صوتی به گوش: زمانی که صدایی در محیط پخش میشود، امواج صوتی از طریق لاله گوش، وارد گوش خارجی انسان میشوند. آناتومی گوش خارجی طوری طراحی شده است که امواج صوتی را فیلتر، تقویت و بهسوی کانال هدایت کند. این امواج از طریق کانال به پرده گوش یا صماخ میرسند و آن را به حرکت در میآورند. پرده گوش در واقع یک لایه غشایی به نازکی کاغذ است که مانند طبل، پس از برخورد امواج صوتی به لرزه در میآید.
- مرحله دوم، عبور صدا از گوش میانی: گوش میانی دقیقا پشت پرده صماخ قرار گرفته است. در این بخش از ساختار گوش، صداها قبل از رسیدن به گوش داخلی تقویت میشوند. پرده گوش به زنجیره استخوانچههای گوش میانی متصل است و پس از لرزش پرده آنها هم به لرزه در میآیند. یک سمت استخوان چکش به پرده گوش و سمت دیگر آن به استخوان سندانی متصل است. استخوان رکابی هم از یک سمت به استخوان سندانی و از سمت دیگر به دریچه غشایی بیضی شکلی متصل میشود که گوش میانی را از گوش خارجی جدا میکند. جهت این استخوانچهها به آنها اجازه میدهد مانند یک اهرم انرژی صوتی را تقویت کنند.
- مرحله سوم، عبور از گوش داخلی: لرزشهای استخوان رکابی به دریچه لوزی فشار میآورد و مایع درون حلزون گوش را تکان میدهد. اندام کورتی درون حلزون گوش قرار گرفته است؛ اندامی که در آن نهایتا لرزشها توسط سلولهای مویی به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میشوند. هر بخش از این سلولهای ظریف مویی را، فرکانس خاصی از صدا تحریک میکند. برای مثال افرادی که در شنیدن صداهای بلند مشکل دارند، دچار آسیب در سلولهای مویی مربوط به صدا با فرکانسهای بالا شدهاند. سیگنالهای الکتریکی تولید شده در گوش داخلی توسط مسیر پیچیدهای از رشتههای عصبی به مغز منتقل میشوند.
- مرحله چهارم، تحلیل سیگنال توسط مغز: پردازش صدا در مغز و حلزون گوش اتفاق میافتد؛ اما بیشتر پردازش عصبی آن در مغز اتفاق میافتد. سلولهای مغزی که به نورونهای حسی معروفند، اطلاعات صوتی را به بخشهای مختلف مغز انتقال میدهند. با پردازش مسیرهای شنوایی در مغز و رمزگشایی از صداها، آنها به چیزهای معنا داری مانند صدای بوق، یک سوال یا موسیقی تبدیل میکند. همچنین در این مرحله صداها از هم متمایز و جهت آنها مشخص میشود.
کلام آخر
آناتومی گوش انسان دارای پیچیدگیهای زیادی است؛ ولی فرد با شناخت بخشهای مختلف آن میتواند از خود در برابر بسیاری از آسیبها محافظت کند. شناخت بخشهای مختلف گوش و نحوه عملکرد آنها باعث میشود فرد بتواند مشکلات شنوایی خود را بهتر و سریعتر تشخیص داده و ارتباط موثرتری با پزشک خود برقرار کند.
در این مطلب سعی کردیم عملکرد تمام بخشهای گوش، از لاله تا حلزون را مرور کنیم و به آناتومی گوش میانی، داخلی و خارجی بپردازیم. شما در صورت بروز هر گونه مشکل در سیستم شنوایی خود میتوانید با سمعک ترنم ارتباط برقرار کنید و از مشاوره متخصصین مجرب آن بهرهمند شوید.
لینک کوتاه : https://samaktaranomshz.ir/?p=7177
